The Transformation of the Image of Soltaniyeh in European Travel Accounts from the 8th to the Late 11th Century AH

Document Type : Original Article

Author

Assistant Prof in History, Shiraz University, Shiraz, Iran

10.22099/jchr.2026.56695.1026

Abstract

 The city of Soltaniyeh was founded in the 8th century AH (14th century CE) on the Sharuyaz Plain and rapidly became one of the principal political and economic centers of the Ilkhanate. Its decline in the post-Ilkhanid era led to the gradual loss of much of its urban fabric. Reconstructing its historical landscape today requires archaeological investigation and the use of written sources. This study argues that European travelogues from the 8th to the 11th century AH constitute a valuable corpus for reconstructing the city’s historical condition, identifying lost structures, and analyzing the external gaze of the “Other.”This research examines the image of Soltaniyeh in the accounts of Western travelers and explores the relationship between changes in the city’s urban status and shifts in travelers’ perceptions. The methodology is based on a comparative analysis of these travel narratives, considered alongside broader historical sources and modern scholarship.The analysis reveals a clear chronological change in perception. Eighth-century AH accounts primarily document the Christian community settled in Soltaniyeh and provide only limited descriptions of the city’s physical fabric. Ninth-century narratives shift their focus to Soltaniyeh’s economic role, regional and transregional commercial networks, and traded goods. By the tenth and eleventh centuries AH, the city is increasingly represented as a landscape of ruins and a reminder of its former grandeur. Travelers’ attention turns more strongly to surviving monuments and urban elements, including the Arg, the Dome of Soltaniyeh, mosques, bazaars, and city gates. One significant finding is the value of these accounts for identifying vanished buildings, particularly the pillared Jami Mosque. They also record European misinterpretations, such as identifying Islamic buildings as churches, which can be used as analytical evidence for understanding travelers’ cultural presuppositions. Overall, these travelogues are valuable for reconstructing aspects of Soltaniyeh’s urban history and for understanding how Iranian cities were perceived from an external perspective and how these perceptions changed over time.
 
 

Keywords

Main Subjects

References

آملی، شمس‌الدین محمد بن محمود. (۱۳۸۱). نفائس الفنون فی عرایس العیون. ج 2، تهران: اسلامیه.
اشترویس، یوهان. (1395). سفرنامه یوهان اشترویس. ترجمه‌ی ساسان طهماسبی، تهران: مجمع ذخائر اسلامی با همکاری کتابخانه و موزه ملی ملک.
اولئاریوس، آدام. (1363). سفرنامه اولئاریوس. ترجمه‌ی احمد بهپور، تهران: سازمان انتشاراتی و فرهنگی ابتکار.
الراوندى‏، محمد بن علی بن سلیمان. (1364). راحه الصدور و آیه السرور در تاریخ آل­سلجوق. به تصحیح مجتبی مینوی و محمد اقبال، تهران: امیرکبیر.
بدلیسی، شرف‌الدین علی. (1373). شرف‌نامه. به‌کوشش محمد عباسی، تهران: حدیث.
بدیعی، منوچهر. (1381). سفرنامه ونیزیان در ایران. ترجمه‌ی منوچهر امیری، تهران: خوارزمی.
بناکتى، ابو سلیمان داود بن­ابى­الفضل محمد. (1348). تاریخ بناکتی، روضه اولى الالباب فی معرفه التواریخ و الانساب. به تصحیح جعفر شعار، تهران: انجمن آثار ملى.
جوینى، علاء­الدین عطاملک بن بهاءالدین محمد بن محمد. (1385). تاریخ جهانگشاى جوینى‏. به تصحیح محمد قزوینى‏، ج 1، تهران: علمى و فرهنگى.
جوادی، حسن و فلور، ویلم. (۱۳۹۳).  سه سفرنامه: رابی بنیامین تطیلی، آنتونیو تنرو و میگل ممبره (از زمان سلطان سنجر و اوایل صفویه)؛ همراه با دو شرح درباره‌ی سفرنامه‌های اسپانیولی، پرتغالی و ایتالیایی. تهران: بنیاد موقوفات دکتر محمود افشار.
دلاواله، پیترو. (1384). سفرنامه پیترو دلاواله. ترجمه‌ی شجاع‌الدین شفا، تهران: علمی فرهنگی‏.
شاردن، ژان. (1372). سفرنامه ژان شاردن.  ترجمه­ی اقبال یغمائی، ج5، تهران: توس.
فیضی، مهسا؛ لاله، هایده؛ مهجور، فیروز. (1398). «بررسی عمارت موسوم به «سپهر برین» در دشت سلطانیه براساس منابع تاریخی و اسناد تصویری». پژوهش‌های باستان‌شناسی ایران (نامه باستان‌شناسی)، 9(23)، 129-148.
کاتف، فدت. (1356). سفرنامه فدت آکاناف یوبج کاتف. ترجمه‌ی محمدصادق همایون فرد، تهران: کتابخانه ملی ایران.
کاررى، جملى. (1348). سفرنامه کاررى‏. ترجمه‌ی عباس نخجوانى و عبدالعلى کارنگ، تبریز: اداره کل فرهنگ و هنر آذربایجان شرقى.
کاشانی، ابوالقاسم عبدالله بن محمد. (1384). تاریخ الجایتو. به تصحیح مهین همبلی، تهران: علمی و فرهنگی.
مستوفى­قزوینی. (1362). حمدالله، نزهه القلوب. به تصحیح گای لسترنج، تهران: دنیای کتاب.
ملک آرا، سام­بن­محمد قلی. (بی تا). سفرنامه چمن سلطانیه {نسخه خطی، شماره بازیابی 1188). مرکز اسناد کتابخانه­ی ملی ایران.
مطراقچی، نصوح. (1379). بیان منازل. به‌تصحیح و ترجمه‌ی رحیم رئیس­نیا، تهران: سازمان میراث فرهنگی کشور.
مهندس عبدالله. (1389). سفرنامه مهندس عبدالله. ترجمه‌ی سیروس آرین­پور، تهران: کندوکار.
نسوى‏، شهاب­الدین محمد. (1384). سیرت جلال‌الدین منکبرنى. به تصحیح مجتبى مینوى‏، تهران: علمى و فرهنگى.
نوایى، عبدالحسین. (2536).  اسناد و مکاتبات تاریخى از تیمور تا شاه‏اسماعیل. تهران: بنگاه ترجمه و نشر کتاب‏، تهران.
نیشابورى، خواجه امام ظهیرالدین. (1332). سلجوقنامه‏. به تصحیح اسماعیل افشار، تهران: خاور.
همدانی، رشید­الدین فضل­الله. (1373). جامع التواریخ. مصحح محمد روشن و مصطفی موسوی، تهران: البرز.
وصّاف الحضره، شهاب‌الدین عبدالله بن فضل‌الله. (۱۳۷۳). تجزیه الامصار و تزجیه الاعصار (تاریخ وصّاف). تصحیح عبدالمحمد آیتی. تهران: موسسه مطالعات و تحقیقات فرهنگی (پژوهشگاه) وابسته به وزارت فرهنگ و آموزش عالی.
Blair, Sheila S. (1986). “The Mongol Capital of Sulṭāniyya, ‘The Imperial’”. Iran, Vol. 24, pp. 139–151.
Clavijo, Ruy González de. (1859). Narrative of the Embassy of Ruy Gonzalez de Clavijo to the Court of Timour at Samarcand, A.D. 1403-6. London: Hakluyt Society.
De Bruyn, C., and B. Picart. (1718). Voyages de Corneille Le Brun Par La Moscovie, En Perse, et Aux Indes Orientales... Amesterdam: Freres Wetstein.
Deslandes, A. D. (1673). Les Beautez de La Perse, Ou La Description de Ce Qu’il y a de plus Curieux Dans Ce Royaume... Paris: G. Clouzier.
Dupré, A., and P. Lapie. (1819). Voyage En Perse: Fait Dans Les Années 1807, 1808 et 1809... Paris: J.G. Dentu.
Dubeux, Louis. (1841). La Perse. Paris: Firmin Didot.
Flandin, E., and P. X. Coste. (1851). Voyage En Perse. Paris: Gide et Baudry.
Feizi, Mahsa. (2019). Le paysage culturel de la plaine de Sultāniyya durant la période islamique [Thèse de doctorat, Université de Lyon / University of Teheran]. Thèses.fr. http://www.theses.fr/2019LYSE2106/document.
Jordanus. (1863). The Wonders of the East. Translated and edited by Henry Yule. London: Hakluyt Society.
Minorsky, V., van Donzel, E., Bearman, P. J., and Gibb, H. A. R. (Eds.). (1997). “Sultaniyya”. The Encyclopaedia of Islam (pp. 859–861). Leiden: BRILL.
Odoric of Pordenone. (1887). Cathay and the Way Thither: Being a Collection of Medieval Notices of China (Vol. 1). Translated by Henry Yule, London: Hakluyt Society.
Olearius, A. (1666). Relation Du Voyage En Moscovie, Tartarie et Perse. Paris: Chez IEAN DV PVIS.
 
Journal of Civilization History
Volume 1, Issue 1 - Serial Number 1
October 2026
Pages 119-134

Files

Share

How to cite

Statistics