The Prophet's Institutionalization and Its Functions in the Development of Islamic Civilization (1–10 A.H.)

Document Type : Original Article

Authors

1 Assistant Professor, Department of Islamic Studies, Bushehr University of Medical Sciences. bushehr, Iran

2 Assistant Professor, Department of Islamic Studies, Bushehr University of Medical Sciences, bushehr, Iran

10.22099/jchr.2025.52427.1006

Abstract

One of the key requirements for the development of civilization is the formation of institutions, with the state being the most fundamental among them. The establishment of a government was the most significant political action undertaken by the Prophet of Islam (PBUH) after the Hijrah, and it created new capacities for the emergence of Islamic civilization.This study, using a descriptive-analytical approach and library-based research method, and drawing upon the theory of institutionalism, explores two central questions: What were the Prophet's most important actions in institution-building, and what roles did they play in shaping Islamic civilization? Findings indicate that the Islamic government founded by the Prophet had a high capacity for institutionalization. He successfully established a range of basic political, social, and civilizational institutions, including the family, worship and education, finance, governance, law, judiciary, military, and foreign relations. These institutions were rooted in Qur'anic teachings, a monotheism-centered worldview, and the Prophet's own innovative leadership. This institutional foundation laid the groundwork for a broader civilizational trajectory. Through various functions—educational, economic, legislative, justice-oriented, and security-related—these institutions evolved over time and were transmitted as a civilizational legacy to subsequent Islamic governments. This legacy contributed significantly to the golden age of Islamic culture and civilization during the 3rd and 4th
 

Keywords

Main Subjects


قرآن کریم.
ابن عساکر. (1413ق).  ترجمه الامام زین العابدین علی بن الحسین علیه السّلام و تلیها ترجمه ابنه الامام محمدالباقر علیه السّلام من تاریخ مدینه دمشق. تهران: چاپ محمدباقر محمودی.
ابن هشام. (بی­تا). سیره ابن هشام. تحقیق مصطفی السقاء، ابراهیم الابیاری، عبداحفیظ شبلی، لبنان: دارالوفات.
ابن اثیر جزری. (1371). تاریخ کامل اسلام و ایران. ترجمه‌ی عباس خلیلی، ایوالقاسم حالت، مؤسسه­ی مطبوعات علمی.
اسعدی، محمد مصطفی. (1401). تاریخ فرهنگ و تمدن اسلامی. قم: دفتر نشر معارف.
افتخاری، اصغر. (1388). «دیپلماسی در حکومت پیامبر (ص)». مطالعات تاریخ اسلام، (1)، صص22-53.
بلاذری، الامام ابوالحسین. (1988م).  فتوح البلدان. لبنان، بیروت: دار و مکتبه الهلال.
چراغی کوتیانی، اسماعیل. (1388). «رویکرد اسلام به چهار کارکرد مهم خانواده». معرفت، (139)، 35-54.
دیار بکری، حسین بن محمد. (1302ق).  تاریخ الخمیس فی احوال نفس النفیس. ج1، بیروت: دارالصادر.
رضایی، جمال؛ نراقی، علی‌اصغر. (1389). «بررسی الگوی خانواده سالم در سیره پیامبر اسلام(ص)». مطالعات قرآنی (فدک سبزواران)، 1 (4)، 93-124.
سعیدی، پرویز. (1382). «سازمان اداری و مالی در زمان رسول خدا (ص)». حکومت اسلامی، (30)، 178-201.
صالح، صبحی. (1379). علوم الحدیث و مصطلحه. دمشق: دانشگاه دمشق.
طبرسی، فضل ابن حسن. (1417ق). اعلام الوری باعلام الهدی. بیروت: دارالمعرفه.
طبری، محمد بن جریر. (1375). تاریخ طبری. ترجمه‌ی ابوالقاسم پاینده، ج3، تهران: اساطیر.
عبدالرحمن، علی فلاح. (2000م). الدوله فی الاسلام. بیروت: دارالاسلام.
عجم اوغلو، دارون؛ رابینسون، جیمز. (1392). چرا کشورها شکست می­خورند، سرچشمه­های قدرت، فقر و غنای کشورها. ترجمه‌ی پویا جبل عاملی و محمدرضا فرهادی‌پور، تهران: دنیای اقتصاد.
علی، جواد. (1380). المفصل فی­ تاریخ العرب قبل الاسلام. قم: منشورات شریف‌الرضی.
علیخانی، علی‌اکبر و همکاران. (1386) سیاست نبوی؛ مبانی، اصول، راهبردها. تهران: پژوهشکده مطالعات فرهنگی و اجتماعی.
قائدان، اصغر. (1397). «سازماندهی جنگی در غزوات عصر پیامبر (ص)». مطالعات تاریخی جنگ، 1 (2)، 75-96.
کاظمی، حجت. (1392). «نهادگرایی به‌عنوان الگویی برای تحلیل سیاسی». پژوهش سیاست نظری، (13)، 1-27.
کتّانی، عبدالحی. (1384) نظام اداری مسلمانان در صدر اسلام. ترجمه‌ی علیرضا ذکاوتی قراگزلو، تهران: سازمان مطالعه و تدوین کتب علوم انسانی دانشگاه‌ها (سمت)، قم: پژوهشگاه حوزه و دانشگاه.
کسایی، نورالله. (1388). «دانش و آموزش در عصر پیامبراسلام (ص)». 1 (1)، 100-133.
کمالی­زاده، محمد. (1395). «دیوان­سالاری کارآمد از منظر نهادگرایی». پژوهش سیاست نظری، (20)، 173-206.
کلینی، محمدبن یعقوب. (1365). الکافی. تدوینگر: علی­اکبر غفاری، تهران: دارالکتب الاسلامیه.
کوئن، بروس. (1380). مبانی جامعه‌شناسی. ترجمه­ی غلامعباس توسلی و رضا فاضل، تهران: سمت.
محمدی‌ضیاء،علی؛ لک­زایی، نجف. (1398). «تبیین ماهیت دولت نبوی و علوی: رویکردهای مفهومی، ساختاری و نظری». دولت­پژوهی، 5 (17)، 139-171.
مرتضی آملی، سیدجعفر. (1391).  سیره صحیح پیامبر اعظم. ترجمه‌ی کتاب صحیح من سیره نبی­الاعظم، ترجمه‌ی محمد سپهری، تهران: پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه­ی اسلامی.
مسلم، ابن حجاج. (1427ق). صحیح مسلم. تدوینگر: نظر بن محمد الفاریابی، مکه: دارالطیبه.
نورث، داگلاس؛ والیس، جان جوزف؛ وینگاست، باری آر. (1396). خشونت و نظم‌های اجتماعی، چهارچوب مفهومی برای تفسیر تاریخ ثبت شده بشر. ترجمه­ی جعفر خیرخواهان و رضا مجیدزاده، تهران: روزنه.
ویل دورانت. (1367). تاریخ تمدن. ج 1، ترجمه­ی احمد آرام و دیگران، تهران: آموزش انقلاب اسلامی.
هانتینگتون، ساموئل. (1370). در مطالعات تطبیقی و نظری در باب انقلاب ها. گردآوری جک گلدستون، ترجمه­ی محمد تقی دلفروز، تهران: کویر.
Hall, P.A. and Taylor, R.C.R (1996). “Political Science and the Three New Institutionalisms”. Political Studies, (44), 936-57.
Hall PA. (1986).Governing the Economy: The Politics of State Intervention in Britain and France. Oxford University Press.
Hodgson, Geoffrey M.(2006). What Are Institutions? Journal of Economic Issues, Vol. XL, No.1.