History & Archaeology Dep, Shiraz University, Eram
10.22099/jchr.2026.55639.1022
چکیده
فتح بابل و پیروزی کوروش بزرگ بر جهان بابلی تحول بزرگی در خاورمیانه باستان بود. شکست پایان بابل نبود بلکه بابل در مسیر هموار تری قرار گرفت و در ساختار سازمان نوین هخامنشی میراث بزرگی از بابل به حکومت هخامنشی انتقال یافت. تاثیر مذهبی و فرهنگی میراث بابل بر تمدن هخامنشی فراتر از همکاری های اقتصادی و ساختمان سازی بلکه در زمینه مذهب، گاهشماری، نجوم و تقویم قابل ملاحظه است. بابل در دوره هخامنشی به پایتخت هخامنشی در بخش غربی جهان هخامنشی تبدیل شد و همسطح با شوش در ساختار امپراطوری هخامنشی نقش پیدا کرد. همه این تحولات با کشف منشور کوروش در بابل یک مرحله تحولی از تاریخ ایران را نشان می دهد اما با دومین کشف بزرگ یعنی ساخت دروازه ایشتار بابل در پارسه تخت جمشید امروزه مسیر تحولات و تفسیر تاثیرات بابلی بر جهان هخامنشی دگرگون شده است. با کشف مدارک مهم دنیای باستان از بابل و پارسه امروزه دریچه ای نو به چگونگی تحولات میراث بابل در آغاز دوره هخامنشی در تاریخ خاورمیانه گشوده شده است. بررسی های باستان شناسی اخیر نشان داده است که محوطه های باستانی تل آجری و بناهای پیرامون آن در یک پروژه روشمند و منظم مرتبط با هم در آغاز عصر هخامنشی با الهام گسترده از تمدنی بابلی ساخته شده اند. این مدارک نشان می دهد روابط تمدنی بابل باستان در پارسه در دوره هخامنشی بیشتر از آن چیزی است که تاکنون پنداشته می شد. بنابراین محدوده فیروزی در پارسه تخت جمشید برای درک چشم انداز روابط تمدنی بابلی ها در پارسه حائز اهمیت زیاد است.