گروه تاریخ، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه شیراز، ایران، شیراز
10.22099/jchr.2026.55506.1018
چکیده
تحلیل کتاب «جهان در سال 1000» اهمیت ویژهای در مطالعات تاریخ جهانی دارد، زیرا این اثر رویکردی تازه نسبت به فرآیند جهانیشدن ارائه میدهد؛ رویکردی که بهطور بنیادین با روایتهای تثبیتشده در تاریخنگاری سنتی غرب تفاوت دارد. روایت غالب، آغاز جهانیشدن را به سفرهای دریایی اروپاییان در قرن پانزدهم پیوند میزند و معتقد است که شناخت و اتصال قارهها محصول دوران اکتشافات جغرافیایی است. اما والری هانسن در مقدمۀ کتاب خود با نقد این نگاه اروپامحور، بر آن است که شبکههای ارتباطی میان قارهها بسیار زودتر شکل گرفته بود و سال ۱۰۰۰ میلادی یکی از حساسترین نقاط عطف این پیوندهای اولیه است. در این دوره، جهان از نظر اقتصادی، فرهنگی و فناورانه در حال تجربۀ شکلی ابتدایی اما قدرتمند از جهانیشدن بود. مبادلات گستردۀ کالاها، مهاجرتهای بینقارهای، سفرهای دوربرد وایکینگها، گسترش تجارت اقیانوس هند و نقش مرکزی تمدنهایی چون چین سونگ(960- 1276م) و جهان اسلام، همه نشان میدهد که برخی مناطق از دیرباز در یک نظام جهانیِ درحال شکلگیری مشارکت داشتهاند. هانسن با اتکا به شواهد باستانشناختی، منابع متنی پراکنده و تحلیلهای میانرشتهای، میکوشد نشان دهد که این دوره نه تنها عصر «پیشجهانیشدن» نبود، بلکه مرحلهای واقعی از جهانیشدنِ چندمرکزی به شمار میرفت. «سالِ ۱۰۰۰ میلادی آغازِ جهانیشدن بود. این زمانی است که مسیرهای بازرگانی در سراسر جهان شکل گرفت و امکان داد کالاها، فناوریها، ادیان و انسانها خانهی خود را ترک کنند و به جایی تازه بروند.این مقاله با بررسی کتاب هانسن، به بررسی ابعاد نظری و تاریخنگارانۀ این ادعا میپردازد.
قنبری نژاد, زینب . (1404). نقد کتاب: بازخوانی روایت جهانیشدن: بررسی کتاب «سال ۱۰۰۰: زمانی که کاوشگران جهان را به هم پیوند دادند و جهانیشدن آغاز شد.». پژوهشنامه تاریخ تمدن, (), -. doi: 10.22099/jchr.2026.55506.1018
MLA
قنبری نژاد, زینب . "نقد کتاب: بازخوانی روایت جهانیشدن: بررسی کتاب «سال ۱۰۰۰: زمانی که کاوشگران جهان را به هم پیوند دادند و جهانیشدن آغاز شد.»", پژوهشنامه تاریخ تمدن, , , 1404, -. doi: 10.22099/jchr.2026.55506.1018
HARVARD
قنبری نژاد, زینب. (1404). 'نقد کتاب: بازخوانی روایت جهانیشدن: بررسی کتاب «سال ۱۰۰۰: زمانی که کاوشگران جهان را به هم پیوند دادند و جهانیشدن آغاز شد.»', پژوهشنامه تاریخ تمدن, (), pp. -. doi: 10.22099/jchr.2026.55506.1018
CHICAGO
زینب قنبری نژاد, "نقد کتاب: بازخوانی روایت جهانیشدن: بررسی کتاب «سال ۱۰۰۰: زمانی که کاوشگران جهان را به هم پیوند دادند و جهانیشدن آغاز شد.»," پژوهشنامه تاریخ تمدن, (1404): -, doi: 10.22099/jchr.2026.55506.1018
VANCOUVER
قنبری نژاد, زینب. نقد کتاب: بازخوانی روایت جهانیشدن: بررسی کتاب «سال ۱۰۰۰: زمانی که کاوشگران جهان را به هم پیوند دادند و جهانیشدن آغاز شد.». پژوهشنامه تاریخ تمدن, 1404; (): -. doi: 10.22099/jchr.2026.55506.1018
)