واکاوی مفهوم بازی به مثابه تمدن (مطالعه‌ی موردی: بررسی مفهوم بازی و جنگ در پدیده‌ی ورزاجنگ)

مقالات آماده انتشار

نوع مقاله : مقاله علمی پژوهشی

نویسنده

دکتری جامعه‌شناسی‌سیاسی، گروه علوم سیاسی دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران جنوب، تهران، ایران

10.22099/jchr.2026.51963.1002

چکیده

بازی اصیل یکی از پایه‌های اصلی تمدن است بر همین اساس مردم بومی شمال، سامان‌دهی نبردخونین دو گاو نر را «بازی» می‌نامند و با تکیه بر نگرش‌های طبیعی، ضمن پاسداشت ورزاجنگ تحت عناوینی مثل ضرورت حفظ سنت تاریخی، صیانت از هویت، اهمیت «بازی بومی»، بر تداوم آن اصرار می‌ورزند؛ هر چند طی چند سده‌ی اخیر این فرهنگِ نامتعارف با دگرگونیِ ساختارهای اجتماعی، دچار تغییرات شگرف شد اما هسته‌ی اصلی آن یعنی «جنگیدن» همچنان باقی مانده است. در همین راستا، برخی از جامعه‌شناسان و محققان دانشگاهی در حمایت از ابعاد اقتصادی بر توسعه‌ی آن به منظور جذب سود و عواید مالی برای میزبان و همچنین با اشاره به کارکرد همبستگی اجتماعیِ این سنت، بر رفع موانع موجود تأکید می‌ورزند و بر این باورند که این پدیده، فرصت مطلوبی برای گسترش و جاذبه‌ی گردشگری و توریسم فراهم می‌آورد.
این پژوهش با رویکرد پدیدارشناسی و زیست‌تجربی دوساله میان کنش‌گران ورزاجنگ و با تکیه بر مقوله‌های بازی نزد کای‌وا و برداشت هویزینگا از تمدن‌سازیِ بازی، تجربه و ادراک این پدیده را نزد مردم رشت بررسی نموده و درپی پاسخ به این پرسش محوری می‌باشد که «ورزاجنگ»، بازی است یا جنگ؟
نتیجه‌ی کار این است که واقعیتِ بازی «انسجام گشوده» و سخن گفتن از لایه‌های پنهان اجتماعی ضروری است. بنابراین به‌منظور اتخاذ حکم برای هنجارهای اخلاقی، همگی باید معطوف به منافع عمومی باشیم اما پدیده‌ی ورزاجنگ تاجایی که یک حرکت طبیعی (دربرابر حرکت قسری) است می‌تواند بازی باشد اما از زمانی کهشرارت‌آمیز می‌شود و از مولفه‌های بازی فاصله می‌گیرد؛ بی‌گمان دیگر بازی و تمدن‌ساز نیست.

کلیدواژه‌ها

موضوعات

پژوهشنامه تاریخ تمدن

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده
انتشار آنلاین از تاریخ 19 بهمن 1404

فایل ها

هم رسانی

ارجاع به این مقاله

آمار